BOQ ช่วยให้คุณต่อรองราคากับผู้รับเหมาได้อย่างไร?

เมื่อคุณวางแผนจะสร้างบ้าน ต่อเติม หรือรีโนเวทอาคาร การทำความเข้าใจเรื่องค่าใช้จ่ายเป็นสิ่งสำคัญไม่น้อย เพราะงบที่ตั้งไว้ อาจบานปลายได้ง่ายหากไม่มีการวางแผนที่ดี หนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยควบคุมงบประมาณและใช้ในการต่อรองราคากับผู้รับเหมาได้คือ "BOQ" หรือ "Bill of Quantity" ซึ่งหลายคนอาจยังไม่รู้จักหรือเข้าใจว่ามันช่วยอะไรได้บ้าง เราในฐานะที่ปรึกษางานก่อสร้าง จะพาคุณไปเรียนรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ BOQ และเหตุผลว่าทำไมคุณควรมีที่ปรึกษางานก่อสร้างเพื่อดูแลเรื่องนี้ให้คุณ

1.BOQ คืออะไร และทำไมที่ปรึกษางานก่อสร้าง จึงบอกว่าช่วยในการต่อรองราคาได้

BOQ หรือชื่อเต็มว่า Bill of Quantities คือเอกสารที่รวบรวมรายละเอียดของงานก่อสร้างทั้งหมด ทั้งรายการวัสดุ อุปกรณ์ที่ต้องใช้ ปริมาณที่แน่นอน และราคาประเมินในแต่ละรายการ โดยเอกสารนี้จะถูกใช้เป็น “เครื่องมือกลาง” ที่ช่วยให้เจ้าของโครงการสามารถควบคุมค่าใช้จ่าย และพูดคุยเรื่องราคากับผู้รับเหมาได้อย่างมีข้อมูลรองรับ

ตัวอย่างสิ่งที่ระบุอยู่ใน BOQ ได้แก่

• รายการวัสดุ ที่ต้องใช้ในแต่ละส่วนของงาน เช่น ปูน เหล็ก กระเบื้อง สี

• ปริมาณที่ต้องใช้ อย่างชัดเจน เช่น 250 ถุง, 500 ตร.ม., 1,000 เมตร

• หน่วยนับ เช่น ตารางเมตร (ตร.ม.), กิโลกรัม, ชิ้น, ม้วน ฯลฯ

• ราคาต่อหน่วย หรือราคาตลาดในปัจจุบัน

• ค่าแรง/ค่าดำเนินการ ที่แยกออกจากค่าวัสดุ

แล้ว BOQ ช่วยต่อรองราคายังไง?

เพราะ BOQ มีข้อมูลชัดเจนในแต่ละรายการ คุณจึงสามารถนำเอกสารนี้ไปให้ผู้รับเหมาต่างรายตีราคาตามรายการเดียวกันได้ทันที ทำให้เห็นชัดว่าใครให้ราคาคุ้มค่าที่สุด ลดโอกาสการ “บวกราคาเผื่อ” แบบไร้เหตุผลจากผู้รับเหมา และที่สำคัญ ยังใช้เป็นข้อมูลเจรจาได้อย่างตรงประเด็น ไม่ใช่การพูดกันลอย ๆ แบบ “ประเมินคร่าว ๆ”

เช่น หากมีผู้รับเหมาคิดราคาค่าทาสี 50,000 บาท ในขณะที่ BOQ ระบุว่าทาสี 300 ตร.ม. ราคาตลาดอยู่ที่ 100 บาท/ตร.ม. ก็สามารถสอบถามได้ตรงจุดว่า คิดราคาเกินจากรายการไหน? เพื่อให้เกิดความโปร่งใสในการตกลงกัน

ลดปัญหาทะเลาะในภายหลัง

BOQ ยังช่วยลดปัญหาในอนาคตได้ เช่น หากผู้รับเหมาอ้างว่างานบางอย่าง “ไม่รวมอยู่ในข้อตกลง” แต่ถ้าใน BOQ มีรายการนั้นระบุไว้อย่างชัดเจน คุณก็สามารถยืนยันสิ่งที่ตกลงกันไว้ตั้งแต่ต้นได้เลยทันที ทำให้ทุกอย่างมีหลักฐาน และลดโอกาสเกิดข้อขัดแย้ง

การจัดทำ BOQ อย่างถูกต้องและรอบคอบ จึงมักเป็นหน้าที่ของที่ปรึกษางานก่อสร้าง ซึ่งจะช่วยเจ้าของบ้านหรือเจ้าของโครงการเตรียมข้อมูลทั้งหมดไว้ตั้งแต่แรก เพื่อให้สามารถควบคุมงานและบริหารงบประมาณได้ดีที่สุด

เมื่อไหร่ควรเริ่มจัดทำ BOQ และเลือกที่ปรึกษางานก่อสร้าง

ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการจัดทำ BOQ คือตั้งแต่ยังอยู่ในขั้นวางแผนหรือก่อนเริ่มก่อสร้าง เพราะจะช่วยให้สามารถควบคุมงบประมาณได้ตั้งแต่ต้นจนจบ แต่สำหรับคนที่เริ่มก่อสร้างไปแล้ว การทำ BOQ ก็ยังมีประโยชน์ในการควบคุมค่าใช้จ่ายส่วนที่เหลือ

2.ขั้นตอนการทำงานของ BOQ ที่ที่ปรึกษางานก่อสร้างจะช่วยคุณดูแล

การจัดทำ BOQ มีลำดับขั้นตอนที่ชัดเจน และต้องการความแม่นยำสูง ซึ่งที่ปรึกษางานก่อสร้าง จะเป็นผู้จัดการให้ตั้งแต่ต้นจนจบ โดยกระบวนการทำงานหลักมีดังนี้:

ขั้นที่ : วิเคราะห์แบบก่อสร้าง ที่ปรึกษาจะตรวจสอบแบบแปลนที่ได้รับจากผู้ออกแบบ เพื่อวางแผนการถอดปริมาณงานอย่างครบถ้วน

ขั้นที่ : ถอดแบบและคำนวณวัสดุ เป็นการคำนวณว่าต้องใช้วัสดุอะไร ปริมาณเท่าไหร่ เช่น ใช้ปูนกี่ถุง เหล็กเส้นกี่กิโลกรัม หรือกระเบื้องกี่ตารางเมตร

ขั้นที่ : ใส่ราคาต่อหน่วย ใส่ราคาวัสดุ ค่าแรง และค่าดำเนินการต่าง ๆ ในแต่ละรายการ เพื่อหาค่าก่อสร้างรวมต่อหมวด เช่น โครงสร้าง สถาปัตย์ ระบบไฟฟ้า ระบบประปา เป็นต้น

ขั้นที่ : สรุปยอดรวมเป็น BOQ สมบูรณ์ รวบรวมข้อมูลทั้งหมดมาจัดทำเป็นเอกสาร BOQ ที่ชัดเจน พร้อมใช้ในการเสนอราคาและควบคุมการก่อสร้าง

เข้าใจการทำงานของ BOQ และการมีที่ปรึกษางานก่อสร้างคือกุญแจควบคุมงบประมาณที่ดีที่สุด BOQ ไม่ใช่แค่เอกสารทางเทคนิค แต่เป็นเครื่องมือสำคัญ ที่ช่วยให้เจ้าของบ้านมองเห็นต้นทุนงานก่อสร้างทั้งหมดอย่างชัดเจนและสามารถควบคุมงบประมาณได้จริง ในโลกของงานก่อสร้างที่ซับซ้อน การมี BOQ ที่แม่นยำและเป็นกลางจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง

แต่การจะได้ BOQ ที่มีคุณภาพ ต้องมาจากคนที่มีความรู้เฉพาะทางอย่าง ที่ปรึกษางานก่อสร้างที่สามารถถอดแบบอย่างมืออาชีพ คำนวณต้นทุนได้ละเอียด และเข้าใจความเป็นจริงหน้างาน ซึ่งทั้งหมดนี้จะช่วยให้โครงการของคุณเป็นไปอย่างราบรื่น ตรงงบ และไม่ต้องเสียใจภายหลัง หากคุณอยู่ในเชียงใหม่และกำลังเริ่มวางแผนสร้างบ้านหรืออาคาร ทีมที่ปรึกษางานก่อสร้างของเรายินดีดูแลคุณทุกขั้นตอน ตั้งแต่จัดทำ BOQ ไปจนถึงควบคุมคุณภาพการก่อสร้างให้แล้วเสร็จอย่างมั่นใจ